Translate

Αριδαία Παλιές φωτογραφίες από τον Δημήτρη Ιντζίδη.

 Ας πιαστούμε χέρι χέρι, όπως παλιά και ας πάμε μια βόλτα εκεί, στην παλιά Αριδαία!

Καπετάν Γαρέφη με Μιαούλη (Αρτοζαχαροπλαστείο Βαδάς) © Aridaiaplace

Θυμάμαι εκείνα τα χρόνια, τα καλύτερά μας χρόνια, ντυμένα με παιχνίδι, ξεγνοιασιά, χαρά, αγνότητα  και όνειρα.

(Ολυμπιάδος και Λοχαγού Πασσιά απέναντι από την Πλατεία Σέτσκου)
(Μεγάλου Αλεξάνδρου με Πολυτεχνείου) 

Τα βλέπω να ξετυλίγονται μπροστά μου κάθε φορά που ξεφυλλίζω το άλμπουμ με τις παλιές φωτογραφίες.

(Απέναντι από το δασάκι στην Καπετάν Γαρέφη)
Αναρωτιέμαι:

Πως πέρασαν τόσο γρήγορα;

 Πως  θάφτηκαν τόσο βαθιά  στη μνήμη μας;

(Απέναντι από την Πλατεία Σέτσκου στην Κύπρου)
(Απέναντι από την Πλατεία Σέτσκου στην Κύπρου)

Κάτι σαν όνειρο γλυκό, σαν να μην τα ζήσαμε εμείς, σαν να ήταν άλλοι σε μια μακρινή αλλοτινή άγνωστη εποχή. Δεκαετία του 1980..Κάτι μακρινό αλλά και τόσο κοντινό συνάμα. 

(Οδός Μιαούλη)
Καπετάν Γαρέφη με Μιαούλη. Σημερινό αρτοζαχαροπλαστείο Βαδά)
Το πρωί ξυπνούσαμε για το σχολείο με το κελάϊδισμα των πουλιών, το λάλημα που έκαναν οι κόκορες και τη φωνή της μαμάς που δε σήκωνε πολλά πολλά.

(Οδός Δημοκρατίας λίγο πριν το φαρμακείο Αθανασιάδη ή το κατάστημα υποδημάτων τότε "Νιάτα")
(Λεωφόρος Ξενιτίδη)
Η μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού πλημμύριζε το σπίτι, τρυπούσε τα ρουθούνια μας και μας άνοιγε την όρεξη, τρώγαμε το πρωινό μας, συνήθως μια φέτα ψωμί  με βούτυρο και μαρμελάδα και φρέσκο γάλα αγελαδινό (το Αγνό του Σιδέρη ήρθε πολύ αργότερα) και ξεκινούσαμε, περνώντας όμως και από τα σπίτια των φίλων μας για να πάμε όλοι μαζί. 
(Αγίου Νικάνδρου με Γεωργίου Αβέρωφ)
Μια παρέα περπατούσαμε με γέλια, το χειμώνα παίζαμε με τους σταλαχτίτες και τους πάγους στο δρόμο και το καλοκαίρι με τις σκιές μας ή τις μπίλιες ή λέγοντας μυστικά.

(Αγίου Νικάνδρου με Κύπρου)
Οι δρόμοι της Αριδαίας χωρίς πολλά αυτοκίνητα, με λίγα τρακτέρ, μερικά τρίκυκλα, αρκετά ποδήλατα και πολλούς πεζούς. 
(Απέναντι από την πλατεία Σέτσκου Ολυμπιάδος με Λοχαγού Πασσιά)
Μετά το σχολείο παρέες παρέες μοιραζόμασταν ένας ένας  στα σπίτια μας, φτάνοντας μόνος αυτός που έμενε πιο μακριά.
Το  απόγευμα σπόρια από του Δέκου!
(Τα σπόρια του Δέκου στη Λοχαγού Πασσιά)
Λίγο διάβασμα, το περισσότερο το βράδυ και παιχνίδια στις αλάνες.
(Αγροτική Τράπεζα Ίωνος Δραγούμη με Κύπρου) 
(Ολυμπιάδος με Λοχαγού Πασσιά)
(Ιουστινιανού)

(Γεωργίου Αβέρωφ Οικεία Γαβρά)
(Μιαούλη με Κύπρου σημερινό Αρτοζαχαροπλαστείο Βαδά)
(Καπετάν Γαρέφη) 
(Καπετάν Γαρέφη Οικεία Κατσάκη Έπιπλα Κωνσταντινίδη και αργότερα κατάστημα με είδη κυνηγιού  Χασάπη) 
(Τέρμα Κύπρου)
Το κτίριο όπου στεγάζονταν οι πρόσκοποι
(Απέναντι από την Πλατεία Αγγελή Γάτσου)
 Παρακάτω και ο μύλος του Μίσκου.
(Αγίου Δημητρίου)
Απέναντι από τη κεντρική Πλατεία


Ένας πελαργός στην πλατεία, είχε χιονίσει ανήμερα των Αγίων Θεοδώρων! Ευτυχώς το χιόνι δεν κράτησε πολύ και ο πελαργός σώθηκε!

(Στην Πλατεία Σέτσκου)
Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος © Aridaiaplace
Απαγορεύεται η χωρίς άδεια αναπαραγωγή

Αριδαία : ένα έθιμο εξαγνισμού, η Σούρβα.

Σούρβα στην Αριδαία και τα χωριά της

Ένα ακόμη έθιμο τις μέρες τις Πρωτοχρονιάς στην Αριδαία, ιδιαίτερα δημοφιλές τις προηγούμενες δεκαετίες και ενεργό μέχρι τις μέρες μας, είναι η Σούρβα. Τα τελευταία χρόνια οι μεγαλύτερες φωτιές ανάβονται στην Όρμα και το Λουτράκι.

Μετά τα Χριστούγεννα, σε κάθε γειτονιά  της Αριδαίας τα παιδιά μάζευαν ξύλα  για τη μεγάλη φωτιά της τελευταίας μέρας  του χρόνου. Το τελευταίο βράδυ του χρόνου άναβαν τη φωτιά, μεγάλοι και παιδιά φώναζαν με ενθουσιασμό "Σούρβα!" Στηνόντουσαν κανονικά γλέντια με κρασί  και μουσική, έτσι εξόρκιζαν το κακό και υποδέχονταν το νέο έτος. Τα παιδιά  πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι για να φωνάξουν Σούρβα με τα τουρβαδάκια τους. Εκεί οι νοικοκυρές αφού τα έβαζαν να καθίσουν (για να κλωσάνε οι κότες τους)  τους έδιναν ότι είχε η καθεμιά αποξηραμένα σύκα, καρύδια, κάστανα και σπάνια χρήματα. Τα παιδάκια έκαναν ποδαρικό στα νοικοκυριά.

Η φωτιά συμβολίζει τον εξαγνισμό, μια διαδικασία που καθαρίζει και ανανεώνει.

 Σύμφωνα με το Εθνολογικό Μουσείο της Θράκης, η λέξη "σούρβα" προέρχεται από τη συγκοπτόμενη μορφή της σλαβικής λέξης "σούροβα", η οποία σημαίνει χλωρό κλαρί – συγκεκριμένα, το κλαρί της κρανιάς. Η ποιότητα του ξύλου αυτού, που είναι ίσιο, γερό και ευλύγιστο, σε συνδυασμό με την ακαταμάχητη δύναμη της βλάστησής του – τα μπουμπούκια του ανοίγουν πριν από τα φύλλα – οδηγούσε στην πεποίθηση ότι με το "σούρβισμα" (το χτύπημα κάποιου στην πλάτη για υγεία), οι άνθρωποι μετέδιδαν στον παραλήπτη τη ζωτική δύναμη του φυτού.

Στο Βιβλίο "Ελληνικές Παραδόσεις" του Νικόλαου Πολίτη (1894): Το έθιμο συνδέεται με αρχαίες τελετές εξαγνισμού στη Μακεδονία και τη   Θράκη όπου η φωτιά θεωρείται σύμβολο καθαρισμού από κακά πνεύματα. Στην Κεντρική Μακεδονία, αναφέρεται ως μέρος των σλαβικών επιρροών από τον 7ο αιώνα, με το "σούρβισμα" να προέρχεται από παγανιστικές πρακτικές για την προστασία από ασθένειες.

©Katerina 

Αριδαία : Έθιμα των Χριστουγέννων στην Αριδαία παλαιότερα και τώρα....

Αριδαία παλιά έθιμα και συνήθειες.

 Μια ματιά από το τώρα (2025) 

Φανταστείτε ένα χιονισμένο πρωινό στην Αριδαία, όπου ο παγωμένος αέρας θα μυρίζει καπνό από τζάκια (συμβαίνει και σήμερα δυστυχώς και ο καπνός είναι πολύ χειρότερος), η ομίχλη θα είναι πυκνή και στους χωμάτινους δρόμους θα κυκλοφορούν  άνθρωποι, λιγοστά ποδήλατα  και κάρα. Στις άκρες των δρόμων οι χαρακτηριστικές μουριές που ήταν απαραίτητες για το τάισμα των μεταξοσκωλήκων. 

 Έτσι ήταν κάποτε η αγορά της Αριδαίας, μικρή και εκτεινόταν  στην Καπετάν Γαρέφη και την Κύπρου, το χτύπημα της καμπάνας  του Αγίου Γεωργίου ακουγόταν σε όλη την πόλη (χωριό τότε) και καλούσε τους κατοίκους στην εκκλησία.

Στο ταξίδι αυτό στο παρελθόν βοήθησαν μεγάλοι σε ηλικία κάτοικοι της Αριδαίας,  οι οποίοι  δέχθηκαν να κάνουν αυτό το ταξίδι στη μνήμη. Αρχικά ανέφεραν ότι θυμούνται λίγα πράγματα.  Από τα βάθη της μνήμης όμως, έφερναν όλο και περισσότερες λεπτομέρειες, ενώ το χαμόγελο φώτιζε τα πρόσωπά τους και τα μάτια τους γέμιζαν συγκίνηση.

(Η εικόνα είναι από πρόσφατα Χριστούγεννα στην Αριδαία)

Οι περισσότεροι κάτοικοι της  Αριδαίας τότε ήταν  γεωργοί, εργάτες και κτηνοτρόφοι,  αυτές τις μέρες έκαναν ό,τι μπορούσαν για να ξεκουραστούν, να εκκλησιαστούν και να περάσουν όμορφα με τις οικογένειες τους. Ήθελαν να ξεχάσουν τους πολέμους (τον Β' Παγκόσμιο, τον Εμφύλιο και την πείνα που ακολούθησε) και ανυπομονούσαν για τις γιορτές. 

(Η εικόνα είναι από σχετικά πρόσφατα Χριστούγεννα στην Αριδαία)

Οι οικογένειες ήταν αυτάρκεις  και τα λίγα που χρειάζονταν τα έπαιρναν από τα μπακάλικα (Μέλκου, Χατζηγιαννάκη, Νικολαΐδη, ...).  Σήμερα, στο 2025-2026, αυτές οι αναμνήσεις μας θυμίζουν  ότι είναι ανάγκη να εκτιμήσουμε διαφορετικά  την ειρήνη και να προετοιμάσουμε καλύτερα για ένα βιώσιμο μέλλον.

Οι Προετοιμασίες για τα Χριστούγεννα

Καθώς πλησίαζαν τα Χριστούγεννα, η ζωή των οικογενειών της Αριδαίας γέμιζε με εντατική δουλειά, χαρά και ανυπομονησία. Τέλη Νοεμβρίου, οι άνθρωποι είχαν ήδη ολοκληρώσει τις βασικές γεωργικές εργασίες της εποχής: το μάζεμα της πατάτας και των φασολιών, το άλεσμα του σιταριού και του καλαμποκιού, το κάπνισμα και το κοπάνισμα του κοκκινοπίπερου…

 Οι νοικοκυρές είχαν ετοιμάσει τραχανά και κόρες (είδος χειροποίητων ζυμαρικών), είχαν κάνει κονσερβοποίηση ή αποξήρανση ότι φρούτα είχαν το καλοκαίρι, μαρμελάδες, ενώ παράλληλα είχαν φροντίσει να συλλέξουν αρκετά ξύλα, έτσι ώστε να κρατήσουν αναμμένο το τζάκι τους τους κρύους μήνες του χειμώνα. Οι γυναίκες ξεκινούσαν να οργανώνουν το νοικοκυριό, να καθαρίζουν και να συγκεντρώνουν υλικά και σκεύη για τα χριστουγεννιάτικα φαγητά και γλυκά από πολύ νωρίς. Παράλληλα, έραβαν και ύφαιναν ρούχα για την οικογένεια, καθώς όλα τότε ήταν χειροποίητα.

Το Γιορτινό Τραπέζι

Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι ήταν γεμάτο παραδοσιακές γεύσεις. Τα κύρια πιάτα περιλάμβαναν χοιρινό με πράσο, λουκάνικα, ψητή κότα και πίτες, ενώ τα γλυκά ολοκλήρωναν το γεύμα με γεύσεις όπως μπακλαβάς με σπιτικά φύλλα, σαρλί, χαλβά με αλεύρι και κουραμπιέδες (με βούτυρο από το χοιρινό).

(Η εικόνα είναι από τον Γαστρονόμο)

Από τις αρχές του Οκτώβρη, οι καμινάδες των τζακιών κάπνιζαν αδιάκοπα στην πεδιάδα της Αλμωπίας, σηματοδοτώντας την έναρξη της βαρυχειμωνιάς  (τότε έκανε πολύ περισσότερο κρύο σύμφωνα με τις μαρτυρίες). Τα βράδια, οι οικογένειες κατάκοπες από τις δουλειές συγκεντρώνονταν γύρω από τη φωτιά, όπου οι μεγαλύτεροι αφηγούνταν ιστορίες για καλικάντζαρους, ξωτικά και άγρια ζώα από το μαύρο δάσος γεμίζοντας τα παιδιά με δέος και πλουτίζοντας τη  φαντασία τους.

Οι περισσότερες οικογένειες είχαν φροντίσει να μεγαλώσουν ένα γουρουνάκι, που προοριζόταν για το εορταστικό τραπέζι. Το  Δεκέμβρη, με μεράκι και προσοχή, οι γονείς ετοίμαζαν το κρέας: έβραζαν το λίπος σε μεγάλα καζάνια στην αυλή, φτιάχνοντας βούτυρο, τσιγαρίδες και παραδοσιακά λουκάνικα με πράσο, που ήταν χαρακτηριστικό της περιοχής. Αυτό το βούτυρο χρησιμοποιούσαν για την παρασκευή των κουραμπιέδων αλλά και για τα διάφορα φαγητά κατά τη διάρκεια όλου του έτους.

Τα παιδιά όλης της γειτονιάς μαζεύονταν γύρω από το καζάνι και η νοικοκυρά μαζί με μια φέτα ζυμωτό ψωμί τα κερνούσε όλα τσιγαρίδες.

Τα παιδιά

Τα παιδιά εκείνες τις μέρες μάζευαν ξύλα για το τζάκι, έφτιαχναν  χειροτεχνίες, και στόλιζαν το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Αυτό ήταν συνήθως ένα μικρό έλατο ή πεύκο που έβρισκαν οι άντρες στο δάσος και το έφερναν στο σπίτι. Το στόλιζαν με φυσικά υλικά που έβρισκαν στη φύση, όπως κουκουνάρια, καρύδια και βελανίδια, τα οποία διακοσμούσαν με όμορφα υφάσματα, βαμβάκι και κλωστές, δημιουργώντας έτσι μοναδικά στολίδια. Φυσικά, δεν έλειπαν και τα χάρτινα στολίδια που έφτιαχναν με τα ίδια τους τα χέρια.

Ζωή στο εμείς και όχι στο εγώ

Αυτές οι προετοιμασίες δεν ήταν μόνο μια πρακτική διαδικασία, αλλά και μια αφορμή για ενίσχυση της οικογενειακής ενότητας. Κάθε μικρή εργασία, από τη συλλογή ξύλων μέχρι το στόλισμα του δέντρου, ήταν εργασία για όλους και ευκαιρία για δημιουργία αναμνήσεων που έμεναν ανεξίτηλες στο χρόνο. Οι άνθρωποι που είχαν λίγο περισσότερα βοηθούσαν με υλικά αγαθά αυτούς που στερούνταν και εκείνοι με τη σειρά τους τους βοηθούσαν στις χειρωνακτικές εργασίες ή όπως μπορούσαν.

«Κόλιντα Μπάμπω»

Ένα έθιμο που συνεχίζεται ως σήμερα

Τις τελευταίες μέρες πριν τα Χριστούγεννα παιδιά και μεγάλοι συγκέντρωναν ξύλα σε διάφορες συνοικιακές πλατείες της Αριδαίας, αλλά και των γύρω χωριών της επαρχίας. Τη νύχτα της 23ης Δεκεμβρίου, ότι καιρό και αν είχε, άναβαν τις φωτιές, μάλιστα υπήρχε συναγωνισμός μεταξύ των γειτονιών για το ποια άναψε τη μεγαλύτερη φωτιά.

Τότε τα παιδιά με τα
τουρβαδάκια* τους ζωσμένα χιαστή, φώναζαν «Κόλιντα Μπάμπω» (σημαίνει μας σφάζουν γιαγιά) γύρω από τη φωτιά και αξημέρωτα ξεκινούσαν για τα συγγενικά τους σπίτια.
Οι νοικοκυρές άνοιγαν την πόρτα του σπιτιού στα παιδιά, τα καλούσαν να καθίσουν και έβαζαν στα καλαθάκια τους καρύδια, φουντούκια, ξερά σύκα, μανταρίνια, ξυλοκέρατα ή καραμέλες και πολύ σπάνια καμιά δεκάρα.
Εκείνα φώναζαν άλλη μια φορά μέσα στο σπίτι «Κόλιντα Μπάμπω» και ξεκινούσαν για το επόμενο. Κάποιοι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι το έθιμο κατάγεται από τα πολύ παλιά χρόνια και τον Ηρώδη. Όταν πια ξημέρωνε, τελείωναν και πήγαιναν στο σπίτι για ύπνο.
Το έθιμο αυτό συνεχίζεται έως σήμερα με τις διάφορες γειτονιές και συλλόγους να ανάβουν τις δικές τους φωτιές.
*τουρβαδάκια: ήταν μικρά υφαντά τσαντάκια κάτι σαν ταγάρια μικρά που τους ύφαιναν οι μητέρες για τα κάλαντα.

Χριστούγεννα

Οι καμπάνες χτυπούσαν  χαρμόσυνα, πέντε η ώρα το πρωί καλώντας τους πιστούς στη μικρή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου για τη λειτουργία της μεγαλύτερης γιορτής της Χριστιανοσύνης! Έβαζαν τα καλά, χειροποίητα ρούχα τους (υφαντά) και ξεκινούσαν περπατώντας βιαστικά στο χωματόδρομο που μετά την ελαφριά στροφή γεμάτη μουριές από τη μια πλευρά του δρόμου έβγαζε στη μικρή εκκλησία. Από τις κεραμοσκεπές κρεμόντουσαν πάγοι που από μακριά έμοιαζαν  σπαθιά και ο αέρας σφύριζε περνώντας ανάμεσα από τα κλαδιά των δέντρων. Τα περισσότερα δέντρα της Αριδαίας τότε ήταν μουριές λόγω της εκτροφής των  μεταξοσκωλήκων.  Οι μεγάλοι έσκυβαν για να περάσουν τη χαμηλή πόρτα, έμπαιναν και αντίκριζαν τα μάτια των συγχωριανών τους, πίσω από τον ασημένιο καπνό από το λιβάνι, που τους μετέδιδαν  ζεστασιά και αγάπη, άκουγαν τον παπά-Γιώργη να ψάλει τη χαρμόσυνη ακολουθία, μύριζαν το λιβάνι  και τότε όλοι μαζί μαγικά βίωναν τη γέννηση του Θεανθρώπου. Με το τέλος της λειτουργίας  εύχονταν ο ένας στον άλλο «Χρόνια Πολλά», «Καλά Χριστούγεννα» και γύριζαν στα σπίτια τους. Εκεί όλη η οικογένεια έτρωγε το Χριστουγεννιάτικο πρωινό που περιελάβανε τσιγαρίδες (ή τζουμέρκες), ψημένο χοιρινό, λουκάνικα με πράσο και ζυμωτό ψωμί. Η νοικοκυρά μετά σιρόπιαζε τον μπακλαβά και ετοίμαζε το χοιρινό με πράσο για το Χριστουγεννιάτικο γεύμα.

 «Θυμάμαι, σαν τώρα, να σκύβουν οι μεγάλοι να περάσουν τη χαμηλή πόρτα της εκκλησίας, εμείς τα παιδιά να μπαίνουμε μέσα και να νοιώθουμε ζεστασιά και αγάπη μέσα στο κρύο, όλοι μια οικογένεια». Μαρτυρία κατοίκου Αριδαίας.

Ευχαριστούμε πολύ για το πολύτιμο ταξίδι την κ. Αγάπη, την κ. Χρυσούλα, την κ. Μαρία, την κ. Κατίνα, την κ. Ελένη, την κ. Ιορδάνα, την κ. Κατερίνα και την κ. Ευτυχία.

Katerina Samanti

Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος © Aridaiaplace

Απαγορεύεται η χωρίς άδεια αναπαραγωγή

Aridea Old Customs and Habits. A Look from Now (2025)

 Imagine a snowy morning in Aridea, where the icy air smells of smoke from fireplaces (unfortunately, this still happens today, and the smoke is much worse), the fog is thick, and on the dirt roads, people, a few bicycles, and carts are moving around. Mulberry trees line the edges of the roads.

 This is how Aridea's market was: small and extending along Kapetan Garefi and Kypros streets. The bell of Agios Georgios church rang throughout the town (a village back then) and called the residents to church. Elderly residents of Aridea helped with this journey into the past, who agreed to take this trip down memory lane. Initially, they said they remember few things. However, from the depths of memory, they brought up more and more details, while smiles lit up their faces and their eyes filled with emotion. Most residents of Aridea back then were farmers, workers, and livestock breeders. These days, they did everything they could to rest, go to church, and spend time beautifully with their families. They wanted to forget the wars (World War II, the Civil War, and the famine that followed) and eagerly awaited the holidays.Families were self-sufficient, and the few things they needed, they got from the grocery stores (Melkou, Chatzigiannaki, etc.). Today, in 2025-2026, these memories remind us that we need to appreciate peace differently and prepare better for a sustainable future.

Christmas Preparations

 

As Christmas approached, the lives of Aridea's families filled with intense work, joy, and anticipation. By late November, people had already completed the basic agricultural tasks of the season: harvesting potatoes and beans, grinding wheat and corn, smoking and chopping red peppers...

 

The housewives had prepared trahana and kores (a type of handmade pasta), had canned or dried whatever fruits they had in summer, made jams, and at the same time, they had taken care to collect enough wood to keep their fireplaces lit during the cold winter months. Women started organizing the household, cleaning, and gathering materials and utensils for Christmas foods and sweets from very early on. At the same time, they sewed and wove clothes for the family, as everything back then was handmade.

 

The Festive Table

 The Christmas table was full of traditional flavors. Main dishes included pork with leeks, sausages, roasted chicken, and pies, while sweets completed the meal with flavors like baklava with homemade phyllo, sarli, halva with flour, and kourabiedes (made with pork butter). From early October, the chimneys of the fireplaces smoked incessantly in the Almopia plain, signaling the start of the harsh winter (it was much colder back then, according to testimonies). In the evenings, families exhausted from work gathered around the fire, where the elders told stories about kallikantzaroi, fairies, and wild animals from the black forest, filling the children with awe and enriching their imagination.

Most families had taken care to raise a piglet, destined for the festive table. In December, with care and attention, parents prepared the meat: they boiled the fat in large cauldrons in the yard, making butter, tsigarides, and traditional sausages with leeks, which were characteristic of the area. This butter was used for making kourabiedes and for various foods throughout the year.

 Children from the whole neighborhood gathered around the cauldron, and the housewife, along with a slice of leavened bread, treated them all to tsigarides.

 

The Children

 In those days, children collected wood for the fireplace, made crafts, and decorated the Christmas tree. This was usually a small fir or pine that the men found in the forest and brought home. They decorated it with natural materials they found in nature, like pinecones, walnuts, and acorns, which they adorned with beautiful fabrics, cotton, and threads, creating unique ornaments. Of course, paper ornaments that they made with their own hands were not missing.

Life in "We" and Not "I"

These preparations were not just a practical process, but also an opportunity to strengthen family unity. Every small task, from collecting wood to decorating the tree, was work for everyone and a chance to create memories that remained indelible over time. People who had a little more helped with material goods those who lacked, and they in turn helped with manual work or as they could.

 Kolinda Babo A custom that continues to this day.

In the last days before Christmas, children and adults gathered wood in various neighborhood squares of Aridea, as well as in the surrounding villages of the province. On the night of December 23, no matter the weather, they lit the fires, and there was even competition between neighborhoods for who lit the biggest fire. Then, the children with their tourbadakia* tied crosswise, shouted "Kolinda Babo" (meaning "they are slaughtering grandma") around the fire and started all night for their relatives' houses.The housewives opened the door to the children, invited them to sit, and put walnuts, hazelnuts, dried figs, tangerines, xylokera, or candies in their baskets, and very rarely a coin. They shouted once more inside the house "Kolinda Babo" and started for the next one. Some residents claim that the custom dates back to ancient times and Herod. When dawn broke, they finished and went home to sleep.This custom continues to this day with various neighborhoods and associations lighting their own fires.

*Tourbadakia: they were small woven bags, like small purses that mothers wove for them for the carols.

 Christmas

 The bells rang joyfully, at five in the morning, calling the faithful to the small church of Agios Georgios for the service of the greatest holiday of Christianity! They put on their good, handmade clothes (woven) and started walking hurriedly on the dirt road that after a slight turn full of mulberry trees on one side of the road led to the small church. From the tiled roofs hung icicles that from afar looked like swords, and the wind whistled passing through the branches of the trees. Most trees in Aridea back then were mulberry trees due to the breeding of silkworms. The elders bent to pass through the low door, entered, and met the eyes of their fellow villagers, behind the silver smoke from the incense, which conveyed warmth and love to them, listened to Father Georgios chant the joyful sequence, smelled the incense, and then all together magically experienced the birth of the God-man. At the end of the service, they wished each other "Many Years," "Happy Christmas," and returned to their homes. There, the whole family ate the Christmas breakfast that included tsigarides (or tzoumerkes), roasted pork, sausages with leeks, and leavened bread. The housewife then syruped the baklava and prepared the pork with leeks for the Christmas meal."I remember, as if it were now, the elders bending to pass through the low door of the church, we children entering and feeling warmth and love in the cold, all one family." Testimony from an Aridea resident.

 

We thank you very much for the valuable journey: Mrs. Agapi, Mrs. Chrysoula, Mrs. Maria, Mrs. Katina, Mrs. Eleni, Mrs. Iordana, Mrs. Katerina, and Mrs. Evtychía.

 

Katerina Samanti


Αξιοθέατα στην Αλμωπία : Η Όρμα – Ένα γραφικό χωριό στους πρόποδες του Καϊμακτσαλάν

Όρμα

Το γραφικό χωριό Όρμα, χτισμένο στους πρόποδες του Καϊμακτσαλάν με υψόμετρο 310 μέτρα, είναι ένας τόπος που μένει αξέχαστος σε κάθε επισκέπτη. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 έχει 641 κατοίκους.
Η παλιά του ονομασία ήταν Τρέσινο και άλλαξε το 1925 σε Όρμα (σύμφωνα με κάποιους κατοίκους και την επικρατέστερη εκδοχή, από την ορμητικότητα του ποταμού που περνάει μέσα από το χωριό). Θρυλείται πως από τα πυκνά μονοπάτια του Μαύρου Δάσους οι αρχαίοι Μακεδόνες προμηθεύονταν την πολύτιμη ξυλεία της κρανιάς, για να σμιλέψουν τις θρυλικές σάρισες που κατέκτησαν τον τότε γνωστό κόσμο.
Αν και μικρό, το χωριό προσφέρει εξαιρετικές εμπειρίες για όλες τις αισθήσεις,  εστιατόρια, καφέ,  άνετα καταλύματα, εξαιρετική φύση, πλούσια πολιτιστική παράδοση, μικρή αγορά τοπικών προϊόντων και φιλόξενους αυθεντικούς  κατοίκους  καθιστώντας το ιδανικό προορισμό για όσους αναζητούν ηρεμία και αυθεντικότητα.
Η κεντρική πλατεία, γεμάτη θεόρατα  πλατάνια διασχίζεται από το ποτάμι με τις γραφικές γέφυρες, στις οποίες ο σύλλογος γυναικών του χωριού στόλισε με υπέροχες ανθισμένες γλάστρες,  προσθέτοντας μια επιπλέον πινελιά φυσικής ομορφιάς. 
Το τοπίο, ο ήχος του νερού και τα πουλιά ,προσκαλούν  τους επισκέπτες να απολαύσουν τη φύση και να χαλαρώσουν από τους γρήγορους ρυθμούς της σύγχρονης ζωής.

Η κοντινή απόσταση από τα Λουτρά Πόζαρ και την Αριδαία  καθιστά την Όρμα εξαιρετική επιλογή για διαμονή, επιτρέποντας το συνδυασμό  των  ιαματικών  νερών με τη γευστική εξερεύνηση της τοπικής κουζίνας. Τα καφέ, οι ταβέρνες και τα εστιατόρια του χωριού προσφέρουν πιάτα με έμφαση στις σούβλες και τα φαγητά από ξυλόφουρνο. Τα κρεατικά είναι τοπικά, εξαιρετικής ποιότητας και σίγουρα θα ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς γευσιγνώστες.

Τοπικά προϊόντα και παραδοσιακές γεύσεις

Η περιοχή φημίζεται για την πλούσια παραγωγή της:
καρύδια, κάστανα, πιπεριές, κοκκάρι, σπαράγγια (τα τελευταία χρόνια στην περιοχή του Μεγαπλάτανου) ροδάκινα, φασόλια, λοτούς, μήλα, σταφύλια, αμύγδαλα, φουντούκια, πατάτες.... , καθώς και εξαιρετικό μέλι. Ιδιαίτερα το κοκκάρι της Όρμας είναι ξακουστό.
 Επιπρόσθετα, η ζωική παραγωγή δεν είναι μικρή,  τα τοπικά κρέατα, τα γευστικά τυριά και  το φρέσκο βούτυρο κάνουν πλουσιότερο γευστικά τον τόπο.

Από τις βιοτεχνίες και οικοτεχνίες της Όρμας και της γύρω περιοχής προέρχονται εκλεκτά τοπικά προϊόντα όπως: κομπόστες, αποξηραμένα φρούτα κρασιά, τσίπουρα, τυριά, τραχανάς, μαρμελάδες και παραδοσιακά περέκ, σάλτσες και κάθε είδους ποιοτικού προϊόντος.

Κάθε προϊόν φέρει τη σφραγίδα της τοπικής γης και της αγάπης των κατοίκων για τη γνήσια αυθεντική τοπική γεύση.

Η μοναδική τοπική γαστρονομία και η φιλόξενη ατμόσφαιρά της Όρμας μένουν  αξέχαστες σε κάθε επισκέπτη.

Τοπικά έθιμα και γιορτές

Οι κάτοικοι της Όρμας εκτός από την πολύ δουλειά παλαιότερα στα κτήματα και τώρα και στον Τουρισμό δεν ξεχνούσαν ποτέ τις πατροπαράδοτες παραδόσεις και τα έθιμα του χωριού. Οι παραδοσιακές φορεσιές των γυναικών,  ιδιαίτερα οι γιορτινές, είναι πραγματικά έργα τέχνης (θυμάμαι πόσο τις θαύμαζα όταν τις έβλεπα να τις φορούν  στο παζάρι τη δεκαετία του '80). Οι γυναίκες της Όρμας έχουν διατηρήσει πολλές από τις φορεσιές, τις οποίες φορούν σε διάφορες εκδηλώσεις και γιορτές του χωριού.

Ο σύλλογος γυναικών της Όρμας

Χωρίς αμφιβολία, το πνεύμα της Όρμας ενσαρκώνεται στο Σύλλογο γυναικών Όρμας. Ανήκει στους πιο ενεργούς συλλόγους  της περιοχής Πέλλας, ιδρύθηκε το 2010 και σχηματίζεται από γυναίκες διαφορετικών γενεών, που ασχολούνται με το τμήμα χορού, την κοινωνική  βοήθεια χωρίς ανταμοιβή και κυρίως με την ομορφιά του χωριού και την παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων. Αυτό το σύνολο των δραστήριων γυναικών διατηρεί τις παραδόσεις ακόμα ενεργές και κατάφερε να μετατρέψει την Όρμα σε σημείο προορισμού για χιλιάδες επισκέπτες.

 

(Φωτογραφία από τη σελίδα των γυναικών της Όρμας στο Facebook)

Εκδηλώσεις και γιορτές στην Όρμα με μεγάλη απήχηση.

Στην πλατεία του χωριού:

Γιορτή καστάνου (το φθινόπωρο)

Σούρβα Μπάμπω (πριν την Πρωτοχρονιά)

Σίρνιτσα (την Αποκριά)


Σχετικά εύκολη και γρήγορη πρόσβαση από Θεσσαλονίκη


Βιβλιογραφία
  https://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/171928Ανακτήθηκε στις 5/12/2025
ΦΕΚ Απογραφής πληθυσμού 2021   (σελ. 45 του pdf) Ανακτήθηκε 12/12/2025



Έδεσσα η πόλη των νερών: Αξιοθέατα κοντά στην Αλμωπία

Έδεσσα και Καταρράκτες Έδεσσας

 Έδεσσα: 
πόλη της Κεντρικής Μακεδονίας, 
πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας, γνωστή για τους καταρράκτες της, υπάρχει αδιάλειπτα εδώ και 3000 χρόνια.  


Χτισμένη σε  βράχο 300 μέτρων, από όπου η θέα του κάμπου κόβει την ανάσα.

 Δρόμος Θεσσαλονίκης- Έδεσσας (90,5km) 

 και Αριδαίας -Έδεσσας (25,7km)

         

Το κυριότερο αξιοθέατο στην Έδεσσα είναι ο επιβλητικός καταρράκτης Kάρανος που πέφτει από ύψος 70 μ. με μεγάλη βοή και βρίσκεται σχεδόν στον αστικό ιστό. Πίσω από τον καταρράκτη υπάρχει ένα μικρό αλλά εντυπωσιακό σπήλαιο με συμβολικό εισιτήριο.

«Η Έδεσσα είναι το σκαλοπάτι που πατάει ο θεός για να ανεβεί στον ουρανό».

Μενέλαος Λουντέμης

(Συγγραφέας με καταγωγή από τον Εξαπλάτανο Αλμωπίας)

Είναι ανάμεσα στις ομορφότερες πόλεις της Ελλάδας. Tα ποτάμια και τα γεφύρια μέσα στην πόλη, τα πολλά δέντρα και τα λουλούδια, τα καταπληκτικά  πάρκα (Κιουπρί, πάρκο Καταρρακτών, Πάρκο Μ. Αλεξάνδρου, Πάρκο 25ης Μαρτίου),  το ιστορικό κέντρο και οι αρχαιολογικοί χώροι αποτελούν  μια ακαταμάχητη  σύνθεση φυσικής ομορφιάς και πολιτιστικής κληρονομιάς, που μαγεύει κάθε επισκέπτη και τον προσκαλεί σε ανακαλύψεις.

Το πάρκο των Καταρρακτών όπου υπάρχουν αναψυκτήρια, το Ερπετάριο, το Μουσείο του Νερού με μηχανήματα σε μικροκλίμακα για την καλύτερη κατανόηση της χρήσης του νερού ως πηγής ενέργειας, ο βοτανικός κήπος  και οι υδροκίνητοι μύλοι. 

Εφαπτόμενη με το Πάρκο των καταρρακτών  η παραδοσιακή συνοικία Βαρόσι, κτισμένη πάνω στο αρχαίο τείχος της Ακρόπολης της Άνω Πόλης. 

Είναι η πρώτη Χριστιανική συνοικία της πόλης, η οποία αργότερα επεκτάθηκε και έξω από το τείχος. Τα μακεδονίτικα σπίτια με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, χτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο, αντιστέκονται στο χρόνο σθεναρά. Στις 12 Σεπτεμβρίου 1944, και μετά από επίθεση των ανταρτών εναντίον της γερμανικής φρουράς της πόλης, ο Γερμανός διοικητής των SS σκοτώνεται. Ως αντίποινα, οι Γερμανοί καίνε ένα μεγάλο τμήμα του πρώτου οικιστικού πυρήνα, στο Βαρόσι 250 κατοικίες αποτεφρώνονται Η συνοικία έχει χαρακτηριστεί διατηρητέα και πολλά από τα σπίτια διαφυλάσσοντας  το παραδοσιακό τους χρώμα έχουν συντηρηθεί και ανακαινιστεί.

Η σύγχρονη Έδεσσα  διεκδικεί το ρόλο που οφείλει να έχει ως πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας στην Ενωμένη Ευρώπη (πηγή Δήμος Έδεσσας). Έχοντας συμμετοχές σε κοινές δράσεις όπως το Εθνικό Δίκτυο Πόλεων με ποτάμι, τον Παγκόσμιο  Οργανισμό  Πόλεων με πολιτιστική κληρονομιά και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πόλεων που Εξοικονομούν Ενέργεια (Energy Cities), η πόλη προσπαθεί για την ανάπτυξή της  με τη βοήθεια  των ενωμένων δυναμικών πολιτών της, καθώς  και των δημοτικών αρχών.

©Katerina 

Πολιτικές

Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί. Ευχαριστούμε για το χρόνο που αφιερώσατε να αφήσετε ένα μήνυμα! Μας αρέσει να διαβάζουμε τα σχόλιά σας. Θα προσπαθούμε πάντα να ανταποδίδουμε την επίσκεψή σας. Υποβάλλοντας το σχόλιό σας, αποδέχεστε ότι αυτό και τα προσωπικά δεδομένα που σχετίζονται με αυτό (π.χ. όνομα χρήστη ή πραγματικό όνομα, συνδεδεμένο προφίλ στο Google/Wordpress) θα μεταδοθούν στους διακομιστές της Google. Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτό στη δήλωση προστασίας δεδομένων μου και στη δήλωση προστασίας δεδομένων της Google. Όλες οι εικόνες καθώς και οι αφηγήσεις έχουν πνευματικά δικαιώματα που ανήκουν στον δημιουργό και προστατεύονται από διεθνείς και εθνικούς νόμους. Αν αναγνωρίσετε τον εαυτό σας σε κάποια φωτογραφία και δε θέλετε παρακαλούμε ενημερώστε μας να την κατεβάσουμε. Για οτιδήποτε θέλετε να αναπαραγάγετε μπορείτε να επικοινωνήσετε.

Δημοφιλείς αναρτήσεις