Αριδαία: Έθιμα του Πάσχα

Πάσχα  στην Αριδαία 

2026  η Παράδοση συμπίπτει με τις Ανθισμένες Κερασιές🌸

Το Πάσχα στην Ορθόδοξη εκκλησία έχει οριστεί, με απόφαση της Α’ Οικουμενικής συνόδου το 325 μ.Χ., να γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής Ισημερίας. Το 2026, η Κυριακή του Πάσχα είναι στις 12 Απριλίου και το 2027  στις 2 Μαΐου.

Οι παλιότεροι κάτοικοι της Αριδαίας αναπολούν το Πάσχα για το τέλος της νηστείας που τότε κρατούσαν ευλαβικά, την ελπίδα της Ανάστασης και την αγάπη και αλληλεγγύη που είχαν μεταξύ τους.

 Για τα παιδιά σήμαινε καινούργια ρούχα και παπούτσια  κάτι πολύτιμο σε εποχές που βίωναν τόση φτώχια. Για τους μεγάλους ήταν  η συμμετοχή στις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας και η χαρά της κοινής γιορτής.

 "Θυμάμαι στα χωράφια εκείνες τις μέρες όταν βλέπαμε πασχαλίτσα την βάζαμε στα χέρια μας και της παραγγέλναμε καινούρια παπούτσια, να φέρει η πασχαλιά, μετά την αφήναμε να πετάξει" αναφέρει συγκινημένη η κυρία Μαρία. Η κάθε οικογένεια τότε  είχε και ένα κατσικάκι το οποίο έσφαζε για τη γιορτή. 

Σάββατο του Λαζάρου

Το Σάββατο του Λαζάρου στην Αριδαία,  παιδιά να κρατούσαν καλαθάκια και  έψαλαν:

Σήκω Λάζαρε και μην κοιμάσαι,

ήρθε η μάνα σου από την πόλη,

σου ’φέρε χαρτί και κομπολόι.

    Οι κοτούλες σας αυγά γεννούνε

δώστε μας και εμάς να τα χαρούμε.

Βάγια, Βάγια των Βαγιών

τρώνε ψάρι και κολιό

Και την άλλη Κυριακή,

τρώνε το ψητό τ’ αρνί.

 Οι νοικοκυρές με το πιο πλατύ τους χαμόγελο, έβαζαν τα παιδιά να καθίσουν για λίγο στα σπίτια τους,  μια συμβολική κίνηση για να «κλωσάνε» οι κότες και να έχουν παραγωγή. Εκείνα τα φτωχά χρόνια τα αυγά ήταν ο θησαυρός που θα βαφόταν κόκκινος τη Μεγάλη Πέμπτη. Ένα έθιμο που συνεχίζεται και σήμερα με ελάχιστα παιδιά να το κάνουν.

Επιπρόσθετα, το Σάββατο του Λαζάρου μετά την εκκλησία, οι κάτοικοι της Αριδαίας, πήγαιναν στα μνήματα και τιμούσαν τους νεκρούς τους. 

Τα τελευταία χρόνια γίνεται και περιφορά του επιταφίου στα μνήματα. Δεν καταγράφηκαν μαρτυρίες που να αποδεικνύουν αν αυτό γινόταν και παλαιότερα.

Κυριακή των Βαϊων  

Πρωί πρωί χτυπούσε η καμπάνα και καλούσε τους κατοίκους στην εκκλησία, οι πιστοί πήγαιναν (και πηγαίνουν) κλαδιά από δάφνες,  οι δάφνες  μετά τη λειτουργία μοιράζονται στους πιστούς.  Οι νοικοκυρές μαγείρευαν ψάρια και η οικογένεια στρωνόταν γύρω του.

Η Ιεροτελεστία της Μεγάλης Εβδομάδας

Γενικά, τη Μεγάλη εβδομάδα πήγαιναν οι νονοί τα δώρα και τις λαμπάδες στα βαφτιστήρια τους. Στις αρραβωνιασμένες κοπέλες οι πεθερές δώριζαν ένα δώρο και λαμπάδα.

Μεγάλη Δευτέρα και Μεγάλη Τρίτη 

Έκαναν πασχαλινά τσουρέκια και κουλουράκια και τα πήγαιναν στο φούρνο για ψήσιμο, η νηστεία συνεχιζόταν σε όλη τη διάρκεια της πένθιμης εβδομάδας αυστηρά.

 Φούρνοι στην Αριδαία ήταν του Βαδά, του Καραβασίλη, του Δούκα,...

Μεγάλη Τετάρτη στη Δωροθέα: 

Ένα έθιμο μοναδικό! Οι γυναίκες φέρνουν στην εκκλησία του Αγίου Δωρόθεου πιάτα με αλεύρι και τρία άσπρα αυγά. Μετά το ευχέλαιο, αυτό το ευλογημένο αλεύρι γίνεται η βάση για τα πρόσφορα και τα τσουρέκια της χρονιάς. 

Το έθιμο αυτό γίνεται έως  και σήμερα. Ευχαριστώ την κυρία Άννα για τη φωτογραφία.

Μεγάλη Πέμπτη: 

Κόκκινη Πέμπτη όπως συνήθιζαν να την λένε στην Αριδαία, το μεγαλύτερο παζάρι όλης της χρονιάς. Τα αυγά βάφονται από τις νοικοκυρές κόκκινα με μεράκι, συχνά στολίζονται με φύλλα μαϊντανού ή τριφυλλιού, αποτυπώνοντας τη φύση πάνω στο τσόφλι του αυγού. Παλιά το χρώμα ήταν μόνο κόκκινο και οι βαφή των αυγών γινόταν με τσόφλια από κρεμμύδια και παντζάρια.

      Μεγάλη Παρασκευή: Η Αριδαία σωπαίνει. Η περιφορά του Επιταφίου στον Άγιο Νίκανδρο και Ιωαννίκιο, καθώς και τον Άγιο Αντώνιο με τα  κεριά να τρεμοπαίζουν, είναι μια στιγμή κατάνυξης που δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο. 

Θυμάμαι παλιά, όταν περνούσε ο επιτάφιος κάτω από τα σπίτια οι κάτοικοι που έμεναν εκεί άναβαν κεράκια στα μπαλκόνια.

 Το  γιορτινό Τραπέζι 

Το Μέγα Σάββατο, οι φούρνοι της πόλης δουλεύουν ασταμάτητα. Το παραδοσιακό κατσικάκι με πατάτες και κρεμμυδάκια παίρνει τη θέση του στο φούρνο της γειτονιάς. Η μαγειρίτσα ήταν το γεύμα που θα έτρωγε η οικογένεια το βράδυ μετά την Ανάσταση.

"Θυμάμαι ανθρώπους να έρχονται από μακριά, να φιλοξενούνται στα σπίτια μας δωρεάν για να πουλήσουν κεριά έξω από την εκκλησία..." μας ανέφερε κάτοικος της περιοχής, θυμίζοντας μας πως η φιλοξενία είναι στο DNA της Αλμωπίας. " Η μητέρα μου αν και είχε πάρα πολλές δουλειές με πέντε παιδιά το πρώτο που έκανε ήταν να βάλει τις φακές στη φωτιά για να κάνει το τραπέζι στους ξένους, οι οποίοι την άλλη μέρα έφευγαν για τον τόπο τους".

(Ροδακινιές στην Αλμωπία)

Φέτος, καθώς οι κερασιές μας (ιδιαίτερα στο Λουτράκι) θα είναι σε πλήρη ανθοφορία γύρω στις 12 Απριλίου, το Πάσχα στην Αριδαία αναμένεται πιο μαγικό από ποτέ.

 Βέβαια φέτος έχουμε και τα έργα του Δήμου για την Ύδρευση, τα οποία έχουν φέρει πολύ σκόνη και αναστάτωση στους κατοίκους, καμιά πρόοδος όμως χωρίς αναστάτωση. 

Ευχαριστούμε θερμά τις κ. Αγάπη, Κατερίνα, Μαρία και Ευτυχία για τις πολύτιμες μαρτυρίες τους.

Το κείμενο βασίζεται σε έρευνα και προφορικές μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής.

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς άδεια.

2026©Katerina 

Αριδαία: Ο ανθισμένος κάμπος – Κερασιές και ροδακινιές στην Αλμωπία

 Ανθοφορία κερασιάς και ροδακινιάς στην Αριδαία

Για τους παραγωγούς της Αλμωπίας, η ανθοφορία των δέντρων τους είναι το ξεκίνημα ενός ολόκληρου κύκλου δουλειάς και αισιοδοξίας για καλύτερη παραγωγή.

Είναι η αγωνία για τον καιρό που θα επικρατήσει τις επόμενες μέρες, ο φόβος μήπως κάνει παγωνιά και καταστραφεί ο καρπός τους.

Κάθε μικρό άνθος είναι η ελπίδα του καρπού που θα ωριμάσει τους επόμενους μήνες, έτσι συνεχίζεται η μακρά αγροτική παράδοση που χαρακτηρίζει την περιοχή.

Το ευνοϊκό μικροκλίμα της Αλμωπίας, ο εύφορος κάμπος και η εμπειρία των καλλιεργητών δημιουργούν φρούτα εξαιρετικής ποιότητας. 

Τα κεράσια και τα ροδάκινα της περιοχής ταξιδεύουν σε όλη την Ελλάδα, ενώ μεγάλο μέρος της παραγωγής μεταποιείται σε κομπόστα και εξάγεται σε πολλές χώρες του κόσμου.

Ο ανθισμένος κάμπος, πέρα από την οικονομική του σημασία, αποτελεί και ένα μοναδικό τοπίο φυσικής ομορφιάς. Οι εικόνες από τα δέντρα γεμάτα άνθη είναι χαρακτηριστικό αυτής της εποχής στην Αλμωπία. 

Ο κάμπος μετατρέπεται σε ένα απέραντο ροζ και λευκό τοπίο που μαγεύει τους ντόπιους αλλά και τους επισκέπτες της περιοχής.

Αλλά και τα χελιδόνια στην Αριδαία, χτίζουν τις φωλιές τους.

©Katerina