Αξιοθέατα στην Αλμωπία : Η Όρμα – Ένα γραφικό χωριό στους πρόποδες του Καϊμακτσαλάν

Όρμα

Το γραφικό χωριό Όρμα, χτισμένο στους πρόποδες του Καϊμακτσαλάν με υψόμετρο 310 μέτρα, είναι ένας τόπος που μένει αξέχαστος σε κάθε επισκέπτη. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 έχει 641 κατοίκους.

Δείτε το χωριό στο google maps

Η παλιά του ονομασία ήταν Τρέσινο και άλλαξε το 1925 σε Όρμα (σύμφωνα με κάποιους κατοίκους και την επικρατέστερη εκδοχή, από την ορμητικότητα του ποταμού που περνάει μέσα από το χωριό). Θρυλείται πως από τα πυκνά μονοπάτια του Μαύρου Δάσους οι αρχαίοι Μακεδόνες προμηθεύονταν την πολύτιμη ξυλεία της κρανιάς, για να σμιλέψουν τις θρυλικές σάρισες που κατέκτησαν τον τότε γνωστό κόσμο.

Αν και μικρό, το χωριό προσφέρει εξαιρετικές εμπειρίες για όλες τις αισθήσεις,  εστιατόρια, καφέ,  άνετα καταλύματα, εξαιρετική φύση, πλούσια πολιτιστική παράδοση, μικρή αγορά τοπικών προϊόντων και φιλόξενους αυθεντικούς  κατοίκους  καθιστώντας το ιδανικό προορισμό για όσους αναζητούν ηρεμία και αυθεντικότητα.

Η κεντρική πλατεία, γεμάτη θεόρατα  πλατάνια διασχίζεται από το ποτάμι με τις γραφικές γέφυρες, στις οποίες ο σύλλογος γυναικών του χωριού στόλισε με υπέροχες ανθισμένες γλάστρες,  προσθέτοντας μια επιπλέον πινελιά φυσικής ομορφιάς. 

Το τοπίο, ο ήχος του νερού και τα πουλιά ,προσκαλούν  τους επισκέπτες να απολαύσουν τη φύση και να χαλαρώσουν από τους γρήγορους ρυθμούς της σύγχρονης ζωής.

Η κοντινή απόσταση από τα Λουτρά Πόζαρ και την Αριδαία  καθιστά την Όρμα εξαιρετική επιλογή για διαμονή, επιτρέποντας το συνδυασμό  των  ιαματικών  νερών με τη γευστική εξερεύνηση της τοπικής κουζίνας. Τα καφέ, οι ταβέρνες και τα εστιατόρια του χωριού προσφέρουν πιάτα με έμφαση στις σούβλες και τα φαγητά από ξυλόφουρνο. Τα κρεατικά είναι τοπικά, εξαιρετικής ποιότητας και σίγουρα θα ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς γευσιγνώστες.

Τοπικά προϊόντα και παραδοσιακές γεύσεις

Η περιοχή φημίζεται για την πλούσια παραγωγή της:

καρύδια, κάστανα, πιπεριές, κοκκάρι, σπαράγγια (τα τελευταία χρόνια στην περιοχή του Μεγαπλάτανου) ροδάκινα, φασόλια, λοτούς, μήλα, σταφύλια, αμύγδαλα, φουντούκια, πατάτες.... , καθώς και εξαιρετικό μέλι. Ιδιαίτερα το κοκκάρι της Όρμας είναι ξακουστό.

 Επιπρόσθετα, η ζωική παραγωγή δεν είναι μικρή,  τα τοπικά κρέατα, τα γευστικά τυριά και  το φρέσκο βούτυρο κάνουν πλουσιότερο γευστικά τον τόπο.

Από τις βιοτεχνίες και οικοτεχνίες της Όρμας και της γύρω περιοχής προέρχονται εκλεκτά τοπικά προϊόντα όπως: κομπόστες, αποξηραμένα φρούτα κρασιά, τσίπουρα, τυριά, τραχανάς, μαρμελάδες και παραδοσιακά περέκ, σάλτσες και κάθε είδους ποιοτικού προϊόντος.

Κάθε προϊόν φέρει τη σφραγίδα της τοπικής γης και της αγάπης των κατοίκων για τη γνήσια αυθεντική τοπική γεύση.

Η μοναδική τοπική γαστρονομία και η φιλόξενη ατμόσφαιρά της Όρμας μένουν  αξέχαστες σε κάθε επισκέπτη.

Τοπικά έθιμα και γιορτές

Οι κάτοικοι της Όρμας εκτός από την πολύ δουλειά παλαιότερα στα κτήματα και τώρα και στον Τουρισμό δεν ξεχνούσαν ποτέ τις πατροπαράδοτες παραδόσεις και τα έθιμα του χωριού. Οι παραδοσιακές φορεσιές των γυναικών,  ιδιαίτερα οι γιορτινές, είναι πραγματικά έργα τέχνης (θυμάμαι πόσο τις θαύμαζα όταν τις έβλεπα να τις φορούν  στο παζάρι τη δεκαετία του '80). Οι γυναίκες της Όρμας έχουν διατηρήσει πολλές από τις φορεσιές, τις οποίες φορούν σε διάφορες εκδηλώσεις και γιορτές του χωριού.

Ο σύλλογος γυναικών της Όρμας

Χωρίς αμφιβολία, το πνεύμα της Όρμας ενσαρκώνεται στο Σύλλογο γυναικών Όρμας. Ανήκει στους πιο ενεργούς συλλόγους  της περιοχής Πέλλας, ιδρύθηκε το 2010 και σχηματίζεται από γυναίκες διαφορετικών γενεών, που ασχολούνται με το τμήμα χορού, την κοινωνική  βοήθεια χωρίς ανταμοιβή και κυρίως με την ομορφιά του χωριού και την παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων. Αυτό το σύνολο των δραστήριων γυναικών διατηρεί τις παραδόσεις ακόμα ενεργές και κατάφερε να μετατρέψει την Όρμα σε σημείο προορισμού για χιλιάδες επισκέπτες.

 

(Φωτογραφία από τη σελίδα των γυναικών της Όρμας στο Facebook)

Εκδηλώσεις και γιορτές στην Όρμα με μεγάλη απήχηση.

Στην πλατεία του χωριού:

Γιορτή καστάνου (το φθινόπωρο)

Σούρβα Μπάμπω (πριν την Πρωτοχρονιά)

Σίρνιτσα (την Αποκριά)

Σχετικά εύκολη και γρήγορη πρόσβαση από Θεσσαλονίκη

Βιβλιογραφία

  https://pandektis.ekt.gr/pandektis/handle/10442/171928Ανακτήθηκε στις 5/12/2025

ΦΕΚ Απογραφής πληθυσμού 2021   (σελ. 45 του pdf) Ανακτήθηκε 12/12/2025

Σύλλογος γυναικών Όρμας στο Facebook 

Όρμα στο Facebook

Έδεσσα η πόλη των νερών: Αξιοθέατα κοντά στην Αλμωπία

Έδεσσα και Καταρράκτες Έδεσσας

 Έδεσσα: 

πόλη της Κεντρικής Μακεδονίας, 

πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας, γνωστή για τους καταρράκτες της, υπάρχει αδιάλειπτα εδώ και 3000 χρόνια.  

Χτισμένη σε  βράχο 300 μέτρων, από όπου η θέα του κάμπου κόβει την ανάσα.

 Δρόμος Θεσσαλονίκης- Έδεσσας (90,5km) 

 και Αριδαίας -Έδεσσας (25,7km)

         

Το κυριότερο αξιοθέατο στην Έδεσσα είναι ο επιβλητικός καταρράκτης Kάρανος που πέφτει από ύψος 70 μ. με μεγάλη βοή και βρίσκεται σχεδόν στον αστικό ιστό. Πίσω από τον καταρράκτη υπάρχει ένα μικρό αλλά εντυπωσιακό σπήλαιο με συμβολικό εισιτήριο.

«Η Έδεσσα είναι το σκαλοπάτι που πατάει ο θεός για να ανεβεί στον ουρανό».

Μενέλαος Λουντέμης

(Συγγραφέας με καταγωγή από τον Εξαπλάτανο Αλμωπίας)

Είναι ανάμεσα στις ομορφότερες πόλεις της Ελλάδας. Tα ποτάμια και τα γεφύρια μέσα στην πόλη, τα πολλά δέντρα και τα λουλούδια, τα καταπληκτικά  πάρκα (Κιουπρί, πάρκο Καταρρακτών, Πάρκο Μ. Αλεξάνδρου, Πάρκο 25^ης Μαρτίου),  το ιστορικό κέντρο και οι αρχαιολογικοί χώροι αποτελούν  μια ακαταμάχητη  σύνθεση φυσικής ομορφιάς και πολιτιστικής κληρονομιάς, που μαγεύει κάθε επισκέπτη και τον προσκαλεί σε ανακαλύψεις.

Το πάρκο των Καταρρακτών όπου υπάρχουν αναψυκτήρια, το Ερπετάριο, το Μουσείο του Νερού με μηχανήματα σε μικροκλίμακα για την καλύτερη κατανόηση της χρήσης του νερού ως πηγής ενέργειας, ο βοτανικός κήπος  και οι υδροκίνητοι μύλοι. 

Εφαπτόμενη με το Πάρκο των καταρρακτών  η παραδοσιακή συνοικία Βαρόσι, κτισμένη πάνω στο αρχαίο τείχος της Ακρόπολης της Άνω Πόλης. 

Είναι η πρώτη Χριστιανική συνοικία της πόλης, η οποία αργότερα επεκτάθηκε και έξω από το τείχος. Τα μακεδονίτικα σπίτια με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, χτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο, αντιστέκονται στο χρόνο σθεναρά. Στις 12 Σεπτεμβρίου 1944, και μετά από επίθεση των ανταρτών εναντίον της γερμανικής φρουράς της πόλης, ο Γερμανός διοικητής των SS σκοτώνεται. Ως αντίποινα, οι Γερμανοί καίνε ένα μεγάλο τμήμα του πρώτου οικιστικού πυρήνα, στο Βαρόσι 250 κατοικίες αποτεφρώνονται Η συνοικία έχει χαρακτηριστεί διατηρητέα και πολλά από τα σπίτια διαφυλάσσοντας  το παραδοσιακό τους χρώμα έχουν συντηρηθεί και ανακαινιστεί.

Η σύγχρονη Έδεσσα  διεκδικεί το ρόλο που οφείλει να έχει ως πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας στην Ενωμένη Ευρώπη (πηγή Δήμος Έδεσσας). Έχοντας συμμετοχές σε κοινές δράσεις όπως το Εθνικό Δίκτυο Πόλεων με ποτάμι, τον Παγκόσμιο  Οργανισμό  Πόλεων με πολιτιστική κληρονομιά και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πόλεων που Εξοικονομούν Ενέργεια (Energy Cities), η πόλη προσπαθεί για την ανάπτυξή της  με τη βοήθεια  των ενωμένων δυναμικών πολιτών της, καθώς  και των δημοτικών αρχών.

©Katerina 

Μια ιστορία για το σπίτι απέναντι από το δασάκι στον εμφύλιο

Η γιαγιά Ευτυχία, στα ενενήντα της χρόνια πια, στεκόταν μπροστά σε έναν σωρό από πέτρες, σκόνη και κομμάτια ξύλων. Ένας βαρύς αναστεναγμός ξέφυγε από τα χείλη της. Κάποτε, εδώ σε αυτό το σημείο, υπήρχε ένα σπίτι. Όχι ένα οποιοδήποτε σπίτι, αλλά το σπίτι που είχε φιλοξενήσει το όνειρό της. Ήταν στα χρόνια του Εμφυλίου. Ο πόλεμος είχε σκορπίσει τον φόβο και η οικογένειά της, αναγκασμένη να εγκαταλείψει το χωριό της την Πιπεριά, έψαχνε καταφύγιο στην κοντινή Αριδαία. Το κάρο, γεμάτο με τα λιγοστά τους υπάρχοντα –ένα στρώμα, μια κουβέρτα, μερικά κουζινικά– τραβούσε αργά, βαριά από την αβεβαιότητα.

Η μητέρα τους (γιατί πατέρας δεν υπήρχε) είχε βρει ένα παλιό σπίτι, δίπλα στο 1o  Δημοτικό Σχολείο. Ήταν ερειπωμένο, με την αυλή του γεμάτη αγριόχορτα. Η μικρή Ευτυχία, που τότε ήταν ένα χαρούμενο παιδί, ξεχνώντας το φόβο που ζούσε κάθε βράδυ με τον πόλεμο, ένιωσε μια περίεργη έλξη γι αυτό το σπίτι. Η είσοδος μύριζε Κλεισούρα, μια μυρωδιά που της θύμιζε τα παλιά, ξύλινα σεντούκια της γιαγιάς της και την ασφάλεια του πατρικού τους (εκεί στον Πόντο).

Καθώς περπατούσε στην αυλή, στο ολισθηρό πάτωμα είδε δυο-τρία παρατημένα παιχνίδια και ένα κομμάτι χαρτί. Ένα σπασμένο ξύλινο αλογάκι και μια σκουριασμένη σβούρα. Μα ανάμεσά τους, έκλεψε την καρδιά της ένα πήλινο πουλάκι, με μια μικρή τρύπα στο ράμφος του. Έμοιαζε βουβό και άχρηστο, αλλά ήταν τόσο όμορφο. Το πήρε στα χέρια της και ένιωσε μια απερίγραπτη χαρά. Το βρήκε εκεί στην παρατημένη αυλή και ένιωθε ότι της ανήκε. Μέσα της, παρακαλούσε να μείνουν σε αυτό το σπίτι. Ήταν το σπίτι των ονείρων της, σαν παιδική γιορτή.

Μόλις άρχισαν να ξεφορτώνουν το κάρο, μια φωνή ακούστηκε πίσω τους. Ήταν η κυρία Ειρήνη, μια παλιά φίλη της μητέρας της.

«Σταματήστε, μην μείνετε εδώ Δόμνα μου», τους είπε με αγωνία.

«Σε αυτήν την περιοχή γίνονται μάχες κάθε βράδυ. Ο στρατός και οι αντάρτες το έχουν κάνει πεδίο μάχης. Δεν είναι ασφαλές, κοιτάξτε το σχολείο που είναι γεμάτο τρύπες».

Η καρδιά της Ευτυχίας βούλιαξε. Η μητέρα της, προβληματισμένη, συμφώνησε.

«Μαμά ας μείνουμε εδώ σε παρακαλώ»

«Δεν είναι ασφαλές, θα βρούμε άλλο, έλα».

Άρχισαν να φορτώνουν ξανά τα πράγματα στο κάρο, ενώ η Ευτυχία έσφιγγε το πήλινο πουλάκι στην παλάμη της. Αναγκάστηκαν να το αφήσουν πίσω, γιατί η μητέρα της τής είπε ότι δεν θα ήταν σωστό να το πάρουν από ένα σπίτι που δεν τους ανήκε.

Τελικά, κατέληξαν στο σπίτι του Αβραμίδη, μακριά από τις μάχες. Ήταν ένα καλό σπίτι, ασφαλές, αλλά ποτέ δεν ένιωσε εκεί την ίδια ζεστασιά. Το όνειρό της, το πήλινο πουλάκι και το σπίτι με τη μυρωδιά της Κλεισούρας, έμειναν πίσω.

Τώρα, η γιαγιά Ευτυχία κοιτάζει τον σωρό των ερειπίων. Δεν υπάρχει πια η μυρωδιά, δεν υπάρχουν τα παιχνίδια, δεν υπάρχει τίποτα. Μόνο οι αναμνήσεις, ζωντανές και καθαρές, που της θυμίζουν ένα παιδικό όνειρο. Το πήλινο πουλάκι, το άφησε πίσω, αλλά η εικόνα του έμεινε για πάντα στην ψυχή της.

Μια πραγματική ιστορία ειπωμένη από τη γιαγιά Ευτυχία όταν είδε το σπίτι απέναντι από το δασάκι γκρεμισμένο! 

©Katerina